FAQ Erfrecht

Kan de langstlevende echtgenoot alles erven?

De vraag of de langstlevende echtgenoot alles kan erven, is een kwestie die veel mensen bezighoudt bij het plannen van hun nalatenschap. Het antwoord op deze vraag is niet eenduidig, aangezien het afhangt van verschillende factoren, waaronder het wettelijk erfrecht, testamentaire bepalingen en eventuele huwelijkse voorwaarden. In dit artikel zullen we de verschillende aspecten van erfrecht in relatie tot de positie van de langstlevende echtgenoot uitgebreid bespreken.

Wettelijk Erfrecht

Volgens het wettelijk erfrecht in veel rechtsstelsels heeft de langstlevende echtgenoot een sterke positie. In Nederland bijvoorbeeld, is de langstlevende echtgenoot op grond van de wet automatisch erfgenaam. De wet beoogt hiermee de langstlevende partner te beschermen en te voorzien in zijn of haar verzorging. Dit betekent echter niet dat de langstlevende altijd alles erft. De verdeling van de nalatenschap hangt af van de aanwezigheid van andere erfgenamen, zoals kinderen.

  • Wanneer er kinderen zijn, erven zij ook een deel van de nalatenschap, maar hun erfdeel wordt vaak omgezet in een vordering op de langstlevende echtgenoot. Deze vordering is pas opeisbaar bij het overlijden van de langstlevende.
  • Indien er geen kinderen zijn, kan de langstlevende echtgenoot in veel gevallen de gehele nalatenschap erven, tenzij er andere erfgenamen zijn aangewezen in een testament.

Het is belangrijk om te benadrukken dat de wettelijke verdeling automatisch van toepassing is tenzij er een testament is dat anders bepaalt.

Testamentaire Bepalingen

Een testament biedt de mogelijkheid om af te wijken van het wettelijk erfrecht. In een testament kan men exact vastleggen wie wat erft en onder welke voorwaarden. Dit betekent dat de erflater de vrijheid heeft om de langstlevende echtgenoot al dan niet alles te laten erven.

  • De erflater kan ervoor kiezen om de langstlevende echtgenoot als enige erfgenaam aan te wijzen, waardoor deze inderdaad alles erft.
  • Er kan ook gekozen worden voor een andere verdeling, waarbij bijvoorbeeld een deel van de nalatenschap naar de kinderen of naar een goed doel gaat.
  • Specifieke legaten kunnen worden opgenomen om bepaalde bezittingen aan specifieke personen na te laten.

Het is essentieel dat een testament duidelijk en juridisch correct is opgesteld om geschillen na het overlijden te voorkomen.

Huwelijkse Voorwaarden en Erfrecht

Huwelijkse voorwaarden kunnen ook van invloed zijn op de erfenis. Deze voorwaarden worden opgesteld voor of tijdens het huwelijk en kunnen bepalen wat er met het vermogen van de echtgenoten gebeurt bij overlijden.

  • Als er sprake is van een gemeenschap van goederen, dan valt alles wat de echtgenoten bezitten en schulden in de gemeenschap en heeft de langstlevende echtgenoot recht op de helft van deze gemeenschap.
  • Bij huwelijkse voorwaarden met een zogenaamde ‘verblijvingsbeding’ kan worden bepaald dat bij overlijden van een van de echtgenoten het gemeenschappelijk vermogen toekomt aan de langstlevende.
  • Indien er sprake is van een ‘uitsluitingsclausule’, kan het zo zijn dat bepaalde bezittingen of erfenissen buiten de gemeenschap vallen en dus niet naar de langstlevende echtgenoot gaan.

Het is van belang dat echtgenoten zich bewust zijn van de inhoud en gevolgen van hun huwelijkse voorwaarden, zeker in relatie tot het erfrecht.

De Rol van Erfgenamen

Andere erfgenamen, zoals kinderen, kunnen een belangrijke rol spelen in de verdeling van de nalatenschap. Zij hebben vaak recht op een legitieme portie, een wettelijk vastgesteld minimumdeel van de erfenis, dat zij kunnen opeisen.

  • De legitieme portie is bedoeld om kinderen te beschermen tegen volledige onterving.
  • Deze portie is echter kleiner dan het erfdeel waarop zij recht zouden hebben onder het wettelijk erfrecht.
  • De legitieme portie kan alleen in geld worden opgeëist en niet in goederen.

De aanwezigheid van een legitieme portie betekent dat de langstlevende echtgenoot niet altijd alles kan erven als er kinderen zijn die hun legitieme portie opeisen.

Internationaal Erfrecht

In een steeds meer globaliserende wereld kan internationaal erfrecht ook een rol spelen. Dit is met name relevant als de overledene bezittingen had in verschillende landen of als de echtgenoten verschillende nationaliteiten hebben.

  • De Europese Erfrechtverordening bepaalt welk recht van toepassing is op de nalatenschap en welke rechter bevoegd is in geval van een internationale erfenis binnen de EU (met uitzondering van Denemarken, Ierland en het Verenigd Koninkrijk).
  • Het recht van het land waar de overledene zijn gewone verblijfplaats had, is meestal van toepassing.
  • De overledene kan echter ook kiezen voor het recht van zijn nationaliteit.

Het is raadzaam om bij internationale aspecten een specialist in internationaal erfrecht te raadplegen.

Belastingen en Erfenis

Belastingen spelen een niet te verwaarlozen rol bij een erfenis. De langstlevende echtgenoot kan weliswaar veel erven, maar moet ook rekening houden met de erfbelasting.

  • In veel landen, waaronder Nederland, is er een vrijstelling voor de langstlevende echtgenoot, waardoor deze minder snel erfbelasting hoeft te betalen.
  • De hoogte van de erfbelasting en de vrijstellingen verschillen per land en kunnen een aanzienlijke impact hebben op de netto-erfenis.

Het is verstandig om tijdig fiscaal advies in te winnen om de erfbelasting te minimaliseren.

Samenvatting

De mogelijkheid voor de langstlevende echtgenoot om alles te erven hangt af van verschillende factoren, waaronder het wettelijk erfrecht, testamentaire bepalingen, huwelijkse voorwaarden, de aanwezigheid van andere erfgenamen en internationale aspecten. Hoewel de langstlevende echtgenoot in veel gevallen een sterke positie heeft, is het niet vanzelfsprekend dat deze alles erft. Het is belangrijk om goed geïnformeerd te zijn en professioneel advies in te winnen bij het regelen van de nalatenschap om te zorgen dat de wensen van de erflater worden gerespecteerd en de belangen van de langstlevende echtgenoot worden beschermd.

Plaats een reactie