FAQ Personen en familierecht

Wat is een legitieme portie bij een erfenis?

De legitieme portie bij een erfenis is een wettelijk vastgesteld deel van de erfenis waarop bepaalde erfgenamen, ongeacht de inhoud van het testament, altijd recht hebben. Dit recht is in het leven geroepen om te voorkomen dat directe familieleden, zoals kinderen, volledig onterfd kunnen worden. In deze tekst zullen we uitgebreid ingaan op de betekenis, het doel en de berekening van de legitieme portie, evenals de rechten en plichten die hiermee samenhangen.

Definitie en Doel van de Legitieme Portie

De legitieme portie, ook wel het legitieme deel genoemd, is het deel van de erfenis waarop de kinderen van de overledene volgens de wet altijd recht hebben, zelfs als zij in het testament zijn onterfd. De legitieme portie is bedoeld als bescherming voor de kinderen, zodat zij niet volledig kunnen worden uitgesloten van de nalatenschap van hun ouders. Het is een recht dat voortvloeit uit de bloedband en wordt gezien als een vorm van familiale solidariteit.

Wie Heeft Recht op de Legitieme Portie?

De volgende personen hebben recht op de legitieme portie:

  • Kinderen van de overledene
  • Adoptiekinderen, die voor de wet gelijkgesteld zijn met eigen kinderen

Stiefkinderen, pleegkinderen en kleinkinderen hebben geen automatisch recht op de legitieme portie, tenzij zij officieel zijn geadopteerd door de overledene.

Berekening van de Legitieme Portie

De berekening van de legitieme portie is afhankelijk van de grootte van de erfenis en het aantal erfgenamen. De legitieme portie wordt als volgt berekend:

  • De waarde van de erfenis wordt vastgesteld op het moment van overlijden.
  • De legitieme portie is de helft van het wettelijk erfdeel waarop het kind recht zou hebben als er geen testament zou zijn.
  • Indien er schenkingen zijn gedaan, kunnen deze onder bepaalde voorwaarden worden meegerekend bij de waarde van de erfenis.

De exacte berekening kan complex zijn en is afhankelijk van vele factoren, waaronder eventuele schulden van de overledene en de aanwezigheid van een echtgenoot of geregistreerd partner.

Rechten en Plichten van de Legitimaris

De legitimaris is de persoon die recht heeft op de legitieme portie. Deze persoon heeft de volgende rechten en plichten:

  • Recht op informatie over de omvang van de erfenis.
  • Recht om binnen een bepaalde termijn aanspraak te maken op de legitieme portie.
  • Plicht om zich te houden aan de wettelijke termijnen voor het opeisen van de legitieme portie.

Het is belangrijk dat de legitimaris zich bewust is van de termijnen, aangezien het recht op de legitieme portie kan vervallen als hier niet tijdig aanspraak op wordt gemaakt.

Invloed van Testament en Schenkingen

Hoewel de legitieme portie een wettelijk recht is, kan de overledene in het testament bepaalde bepalingen opnemen die invloed hebben op de omvang van de legitieme portie. Zo kan de overledene bepalen dat bepaalde goederen niet in de berekening worden meegenomen of dat schenkingen wel of niet als voorschot op de erfenis worden beschouwd.

Schenkingen die tijdens het leven van de overledene zijn gedaan, kunnen ook van invloed zijn op de legitieme portie. In sommige gevallen moeten deze schenkingen worden bijgeteld bij de waarde van de erfenis om de legitieme portie te berekenen.

Procedure voor het Opeisen van de Legitieme Portie

De procedure voor het opeisen van de legitieme portie is als volgt:

  • De legitimaris dient binnen een bepaalde termijn na het overlijden of na bekendmaking van het testament zijn of haar aanspraak kenbaar te maken.
  • De legitimaris kan een beroep doen op een notaris of juridisch adviseur om de legitieme portie te berekenen en te claimen.
  • Indien er onenigheid bestaat over de omvang van de legitieme portie, kan een gerechtelijke procedure worden gestart.

Het is raadzaam voor de legitimaris om juridische bijstand te zoeken, aangezien de berekening en het opeisen van de legitieme portie complex kunnen zijn.

Uitzonderingen en Bijzondere Situaties

Er zijn enkele uitzonderingen en bijzondere situaties waarin de legitieme portie kan afwijken:

  • Indien de overledene geen kinderen heeft, is er geen sprake van een legitieme portie.
  • In geval van een faillissement of schuldsanering van de overledene kan de legitieme portie worden beïnvloed.
  • Bij een internationale erfenis kunnen andere regels gelden, afhankelijk van het toepasselijke recht.

Het is belangrijk om in dergelijke situaties deskundig advies in te winnen om de rechten van de legitimaris te waarborgen.

Slotbeschouwing

De legitieme portie bij een erfenis is een belangrijk wettelijk instrument dat de belangen van kinderen beschermt tegen volledige onterving. Het is een complex onderdeel van het erfrecht dat nauwkeurige berekeningen en een goede kennis van de wettelijke bepalingen vereist. Erfgenamen die te maken krijgen met de legitieme portie doen er goed aan om tijdig juridisch advies in te winnen om hun rechten te waarborgen en de juiste procedures te volgen.

Plaats een reactie