FAQ Personen en familierecht

Wie bepaalt de alimentatie?

Wanneer een huwelijk of geregistreerd partnerschap eindigt, komt vaak de vraag naar voren wie de alimentatie bepaalt. Alimentatie is een financiële ondersteuning voor de ex-partner en/of kinderen na een scheiding. Het is een complex onderwerp waarbij verschillende factoren een rol spelen. In dit artikel zullen we uitgebreid ingaan op de verschillende aspecten die komen kijken bij het vaststellen van alimentatie.

Wettelijke Kaders en Richtlijnen

In Nederland is de alimentatie geregeld in het Burgerlijk Wetboek. De wet stelt dat ex-partners verplicht zijn elkaar financieel te ondersteunen als een van hen niet zelfstandig voldoende inkomen heeft om in het levensonderhoud te voorzien. Voor kinderalimentatie geldt dat beide ouders verplicht zijn bij te dragen aan de kosten voor verzorging en opvoeding van hun kinderen.

De hoogte van de alimentatie wordt bepaald aan de hand van de Tremanormen. Dit zijn richtlijnen die zijn ontwikkeld door de Werkgroep Alimentatienormen, ook bekend als de Trema-werkgroep. Deze normen worden gebruikt om de draagkracht van de alimentatieplichtige en de behoefte van de alimentatiegerechtigde te berekenen.

De Rol van de Rechter

Hoewel de Tremanormen een leidraad bieden, is het uiteindelijk de rechter die de hoogte van de alimentatie vaststelt. Dit gebeurt meestal in een gerechtelijke procedure waarbij beide partijen hun financiële situatie moeten toelichten. De rechter kijkt naar:

  • De behoefte van de alimentatiegerechtigde;
  • De draagkracht van de alimentatieplichtige;
  • Eventuele bijzondere omstandigheden die van invloed kunnen zijn.

De rechter heeft de bevoegdheid om van de Tremanormen af te wijken als de situatie daarom vraagt. Dit betekent dat de rechterlijke uitspraak maatwerk is, toegespitst op de individuele situatie van de ex-partners.

Berekening van de Behoefte

De behoefte aan alimentatie wordt bepaald aan de hand van de welstand tijdens het huwelijk. Er wordt gekeken naar het netto gezinsinkomen en de levensstandaard die men gewend was. Voor kinderalimentatie wordt vaak gebruikgemaakt van de Nibud-tabellen, die een indicatie geven van de kosten van kinderen op basis van het inkomen en de leeftijd van de kinderen.

Berekening van de Draagkracht

De draagkracht van de alimentatieplichtige is minstens zo belangrijk. Hierbij wordt gekeken naar het netto inkomen en de noodzakelijke lasten, zoals woonkosten en premies voor verzekeringen. Ook wordt rekening gehouden met de eventuele fiscale gevolgen van alimentatiebetalingen.

De Invloed van Mediation

Voordat de zaak bij de rechter komt, kunnen ex-partners kiezen voor mediation. Tijdens mediation proberen de partijen onder begeleiding van een mediator tot een onderlinge afspraak te komen over de hoogte van de alimentatie. De afspraken die tijdens mediation worden gemaakt, kunnen vervolgens in een echtscheidingsconvenant worden vastgelegd en door de rechter worden bekrachtigd.

Wijziging van Alimentatie

De omstandigheden van ex-partners kunnen veranderen na de vaststelling van de alimentatie. Denk hierbij aan een nieuwe baan, werkloosheid, hertrouwen of het krijgen van meer kinderen. In zulke gevallen kan de alimentatie worden herzien. Een wijziging van alimentatie moet opnieuw door de rechter worden vastgesteld, tenzij de ex-partners onderling tot een nieuwe afspraak komen.

De Rol van de Alimentatiegerechtigde

De alimentatiegerechtigde heeft de verantwoordelijkheid om de alimentatie aan te vragen en aan te tonen dat er behoefte is aan financiële ondersteuning. Daarnaast wordt van de alimentatiegerechtigde verwacht dat deze zich inspant om in eigen levensonderhoud te voorzien, bijvoorbeeld door werk te zoeken of een opleiding te volgen.

De Rol van de Alimentatieplichtige

De alimentatieplichtige moet inzicht geven in zijn of haar financiële situatie en is verplicht de vastgestelde alimentatie te betalen. Bij het niet nakomen van deze verplichting kan de alimentatiegerechtigde het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) inschakelen om de alimentatie te innen.

Internationale Aspecten

Bij internationale scheidingen kan de vaststelling van alimentatie complexer zijn. Verschillende landen hebben verschillende regels en procedures voor alimentatie. In zulke gevallen is het belangrijk om juridisch advies in te winnen over welk recht van toepassing is en hoe de alimentatie internationaal afgedwongen kan worden.

Samenvatting

Alimentatie is een belangrijk onderdeel van de financiële afwikkeling van een scheiding. De bepaling van de hoogte van de alimentatie is maatwerk waarbij de rechter een centrale rol speelt. De Tremanormen bieden een leidraad, maar de rechterlijke uitspraak is gebaseerd op de individuele omstandigheden van de ex-partners. Mediation kan een alternatief bieden voor een gerechtelijke procedure. Wijzigingen in omstandigheden kunnen leiden tot herziening van de alimentatie. Zowel de alimentatiegerechtigde als de alimentatieplichtige hebben verantwoordelijkheden en verplichtingen in het proces van alimentatiebepaling.

Plaats een reactie